Հայաստանում Իրանի դեսպան Մեհդի Սոբհանին այսօր Երևանում կազմակերպված քննարկմանը խոսել է Շանհայի գործակցության կազմակերպության ընդլայնման կարևորության մասին, այդ թվում դիտարկելով նաև Հայաստանի անդամակցության տարբերակ: Շանհայի համագործակցության կազմակերպությանը (ՇՀԿ) նոր անդամների, այդ թվում՝ բարեկամականների, ինչպիսին Հայաստանն է, անդամակցությունը կազմակերպության շրջանակներում կընդլայնի համագործակցության շրջանակը և կընդլայնի հնարավորությունները անվտանգության, առևտրի և մշակույթի ոլորտներում, հայտարարել է իրանցի դիվանագետը Երևանում:
Սա հրավե՞ր է Հայաստանին՝ հայտ ներկայացնել Շանհայի գործակցության կազմակերպությանն անդամակցելու հայտ, թե՞ պարզապես ցանկություն: Հայաստանն ինքն արտահայտել է Շանհայի գործակցության կազմակերպության դիտորդի կարգավիճակ ստանալու ցանկություն: Ներկայումս Երևանը ունի քաղաքական գործընկերոջ կարգավիճակ: Եթե Հայաստանն այդ աստիճանի վրա է, արդյո՞ք պատեհ է խոսել Հայաստանի անդամության մասին, ինչն անում է Հայաստանում Իրանի դեսպանը:
Եթե դա շատ պատկերավորություն կամ բարի մեծ ցանկություն է, ապա իրանցի դիվանագետը, թերևս, կպատկերացնի, որ այդ կարգավիճակում այդօրինակ պատկերավորությունը կամ ցանկալին իրականության տեղ ներկայացնելը կարող է դառնալ շփոթության կամ թյուրընկալումների պատճառ: Մեհդի Սոբհանին փորձառու դիվանագետ է և, անշուշտ, պատկերացնում է այդ նրբերանգները: Հետևաբար, նրա հայտարարությունը, թերևս, վկայում է, որ Թեհրանն առնվազն ունի այդ հարցը Հայաստանի հետ քննարկելու մտադրություն:
Այսինքն՝ խոսքը հայտ ներկայացնելու մասին չէ, այլ օրակարգ ձևավորելու: Իրանը Հայաստանին փաստացի առաջարկում է օրակարգ ձևավորել Շանհայի գործակցության կազմակերպության շուրջ: Սա ուշագրավ է նրանով, որ Իրանը 2025 թվականից դիտորդի կարգավիճակ է ստացել ԵԱՏՄ-ում, միաժամանակ ուժի մեջ է մտել ԵԱՏՄ հետ ազատ առևտրի համաձայնագիրը:
Թեհրանի համար փաստացի սա գործակցության նեղ շրջանակ է, եթե դեսպանը Հայաստանին դիտարկում է ընդհուպ Շանհայի գործակցության կազմակերպության մասշտաբով: Միարժեք է այն, որ տնտեսական գործակցության սխեմաները ներկայիս շրջափուլում դառնում են առավել արդիական և բազմիմաստ՝ հաշվի առնելով, որ դրանք ներկայումս աշխարհակարգային վերափոխումների անկյունաքարային գործոն են, այլ ոչ պարզապես տնտեսական հարթություն:
Նյութի աղբուր